1. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: wnioskodawca, RPO) we wniosku z 22 marca 2016 r. zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.) art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: u.z.n.k.) w zakresie, w jakim przewidując odpowiedzialność karną za czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy, odsyła do definicji zawartej w art. 16 u.z.n.k.

Wnioskodawca wskazał, że do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęły skargi na stosowanie zaskarżonego przepisu. Podkreślił on, że zaskarżony przepis znajduje się w rozdziale 4 ustawy, zatytułowanym „Przepisy karne”, zatem, tak jak pozostałe przepisy tego rozdziału, ma on na celu sankcjonowanie zachowań sprzecznych z pozostałymi przepisami ustawy oraz wyposażenie państwa w instrumenty do skutecznej walki i zapobiegania nieuczciwej konkurencji. Art. 25 ust. 2 u.z.n.k. przewiduje karalność czynów nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy lub sprzedaży, o której mowa w art. 17a u.z.n.k. Zwrócono przy tym uwagę, że zaskarżony przepis ma charakter wykroczeniowy, o czym decyduje wysokość sankcji za jego naruszenie oraz możliwość zastosowania kary aresztu, przewidzianej wyłącznie w katalogu kar za wykroczenia, nieznanej prawu karnemu sensu stricto.

Do pełnej rekonstrukcji zakresu penalizacji opisanego w tym przepisie należy uwzględnić treść art. 16 ust. 1 u.z.n.k., który zawiera katalog czynów będący czynami nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy. Zgodnie z tym przepisem czynami takimi są: 1) reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka; 2) reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi; 3) reklama odwołująca się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci; 4) wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji; 5) reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności, w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji. Zdaniem wnioskodawcy źródłem wątpliwości konstytucyjnych związanych z art. 25 ust. 2 u.z.n.k. jest otwarty charakter powyższego katalogu, na co wskazuje użyte w art. 16 ust. 1 u.z.n.k. sformułowanie „w szczególności”. Oprócz tego, wnioskodawca wskazał, że ustawodawca posłużył się tam pojęciami nieostrymi o szerokim znaczeniu zarówno w języku prawniczym, jak i języku potocznym oraz klauzulami generalnymi. Jako przykłady wskazano sformułowania: „uchybiająca godności człowieka”, „wykorzystywanie przesądów”, „wykorzystywanie łatwowierności dzieci”, „sprawia wrażenie”, „stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności”, „w szczególności przez uciążliwe dla klienta”, „nadużywanie technicznych środków przekazu informacji”.