2. Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z 15 lipca 2021 r. zgłosił swój udział w postępowaniu oraz zajął stanowisko, w którym wniósł o stwierdzenie, że:

– art. 279 TFUE rozumiany w sposób wskazany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji,

– w zakresie badania art. 260 TFUE postępowanie podlega umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność orzekania, a jeżeli TK nie podzieli tego stanowiska, RPO wniósł o uznanie, że art. 260 TFUE w sposób rozumiany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji,

– art. 19 ust. 3 TUE rozumiany w sposób wskazany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji. Ewentualnie, jeśli zamiarem wnioskodawcy, na co może wskazywać uzasadnienie wniosku, było poddanie kontroli art. 19 ust. 1 TUE, to przepis ten w sposób rozumiany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji.

3. Minister Spraw Zagranicznych pismem z 19 lipca 2021 r. zajął swoje stanowisko, w którym wniósł o stwierdzenie, że:

– art. 279 TFUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo nakazywać państwom członkowskim w ramach środków tymczasowych określone ukształtowanie składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawiesić funkcjonowanie konstytucyjnych organów państw członkowskich, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. l, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. l Konstytucji,

– art. 260 TFUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo dokonać kontroli zgodności prawa krajowego z Konstytucją tego państwa, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji,

– art. 19 ust. 3 TUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo dokonywać kontroli przepisów krajowych dotyczących kształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. l, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. l Konstytucji. Zwrócono również uwagę, że z uzasadnienia wnioskodawcy wynika, iż to art. 19 ust. 1 TUE, a nie art. 19 ust. 3 TUE jest przedmiotem kontroli. Podkreślono, że TSUE z przedmiotu kontroli przepisu wywodzi ultra vires swoje prawo do ingerowania w wewnątrzkrajową organizację władzy sądowniczej.

3.1. W opinii MSZ oczywistym jest brak kompetencji zarówno TSUE, jak i samej UE w materii ustroju sądownictwa państwa członkowskiego. Wszelkie kompetencje nieprzekazane UE należą do wyłącznej sfery władzy państw członkowskich, tym bardziej wspólnota nie może rościć sobie prawa do regulowania i zmieniania ustrojów państw członkowskich. W powyższym zawiera się również zakaz zawieszania organów władzy państwowej zarówno ustawodawczej, wykonawczej, jak i sądowniczej. Organizacje międzynarodowe są zawsze pochodne do pierwotnych kompetencji państw konstytuujących dany ponadpaństwowy podmiot. Nie istnieje możliwość, by organy UE (również TSUE) mogły zakazywać wykonywania konstytucyjnych obowiązków i uprawnień sądownictwa. Uniemożliwia to – nawet przy bardzo szerokim rozumieniu środków tymczasowych TSUE – stosowanie ich w sposób dowolny i niczym nieograniczony. W szczególności TSUE nie może stosować środków tymczasowych w materii jawnie wykraczającej poza kompetencje przekazane UE.

4. Prokurator Generalny (dalej: PG) pismem z 24 października 2023 r. wniósł o umorzenie postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.

4.1. PG stwierdził, że kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania zgodności z Konstytucją umów międzynarodowych (art. 188 pkt 1 Konstytucji) nie może polegać na opiniowaniu zgodności z konstytucją możliwych wariantów interpretacyjnych takich umów, niezależnie od powagi zarzutów podnoszonych względem tychże wariantów.

4.2. Ponadto PG stwierdził, że jego stanowisko bynajmniej nie dezawuuje – nie pozbawionych słuszności – obaw wnioskodawcy i jego wątpliwości konstytucyjnych, jeśli w praktyce stosowania prawa doszłoby do ukształtowania się określonego we wniosku zakresu przepisów wskazanych jako przedmiot kontroli. Tym samym, postulowany w niniejszym stanowisku kierunek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie zamyka drogi do zainicjowania kontroli konstrukcyjności w sytuacji aktywizmu orzeczniczego TSUE lub innej formy ukształtowania norm prawnych wskazanych we wniosku jako przedmiot kontroli. Jednak na obecnym etapie wydanie orzeczenia zgodnego z wnioskiem grupy posłów nie wydaje się dopuszczalne, co zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania także w tej części.